Activiteiten

REDERIJKERIJEN


INLEIDING


De werken van de Rederijkers geven ons een goed beeld van de vernieuwde tijd en het nieuwe gedachtengoed. Een groot deel van de werken is niet ontstaan uit een echte scheppingsdrang, maar eerder om wedstrijden te winnen. Een ander deel brengt verslag uit over bepaalde evenementen zoals blijde intredes, politieke en godsdienstige gebeurtenissen, of extreme klimatologische voorvallen zoals in De Sneeuwpoppen van 1511. Rederijkers waren feestvierders. Ze namen elke gelegenheid te baat om te kunnen feesten. Ze richtten privéfeesten in ter gelegenheid van verjaardagen en feestdagen: deze noemde men de tafelspelen. Ze verzorgden optredens bij militaire overwinningen en vredesverdragen. Ze werkten mee aan de schuttersfeesten. Bij de Blijde Inkomsten van vorsten zorgden zij voor vermaak. Ook de prinsen van bevriende Rederijkerskamers werden gul onthaald. Tijdens deze feesten konden ze naar hartelust hun literaire kunsten tonen: er werd vooral toneel en poëzie gebracht. De thema's die behandeld werden komen uit het dagelijkse leven.

 

Een eerste thema had als bedoeling een leidraad mee te geven voor het leven zelf en het leven dat hierna komt (zoals ook al aangehaald door Dirk Coigneau).Hier wordt de goede raad dat men op aarde goed moet leven zodat men ook goed beoordeeld wordt door God en dus in het hiernamaals ook een voorspoedig leven kan leiden. Het volk dat leeft alsof er hemel noch hel bestaat zal dat na de dood moeten bekopen. De Roovere wil zijn publiek hiervoor waarschuwen. 

 

Een tweede thema is dat van Fortuna of de Lotsbeschikking: het lot kan plotseling omslaan. Men moet dus op zijn hoede zijn en met de rede de onverwachte veranderingen van het lot en de emoties die daarmee gepaard gaan proberen te bedwingen. Want hoe je het ook draait of keert: het is ons lot dat we moeten sterven. We moeten dus goed doen en geen zonden begaan om het lot niet te tarten.

 

Een derde thema gaat over De verdwazing door de liefde die moet onderdrukt worden. Colijn van Rijssele geeft in zijn Spieghel der Minnen (ca. 1500) een voorbeeld van het feit dat de verblindende liefde tot de dood kan leiden. De knaap Reinout heeft het meisje Sanderijn gevonden, waarop ridder Lanceloet verliefd is. Hij moet naar zijn heer terugkeren met de mededeling dat ze getrouwd is en niet van hem moet weten: een penibele situatie die ernstige gevolgen kan hebben. En Reinout zegt als volgt: Colijn van Rijssele Nog een belangrijk thema is de dood: het bestrijden van de grootste vijand die het aardse leven belemmert. De Dood wordt afgebeeld als een skelet met een zeis. Pietje de Dood zoals wij hem allen kennen. Literatuur heeft de functie om te vluchten, het is een wapen om te heersen over de dood en de verderfelijke dingen van het leven. Dat de dood elk moment kan toeslaan en dat men zich daarop tijdens het aardse leven moet voorbereiden, is de boodschap van Elckerlijc. De dood houdt nergens rekening mee. God is de enige die kan oordelen.

DE VROEDE SPELEN


De literaire activiteiten van de Kamers uit de 15de en 16de eeuw spitsten zich vooral toe op het schrijven en opvoeren van toneelstukken. Er werden verschillende genres opgevoerd. We kunnen de toneelstukken grofweg indelen in drie soorten nl. het sotte, het vroede en het amoureuze.

 

Heiligenspelen: handelen meestal over een patroonheilige van een stad of gemeente. Ze brengen het leven van een heilige in toneelvorm.Historiaalspelen : ontleend aan de Bijbelse gebeurtenissen of aan legenden en novellen.

 

Mysteriespelen: de inspiratie voor de mysteriespelen werd gevonden in één of ander geloofsmysterie zoals in De bliscappen van Maria die tussen 1448 en 1580 elk jaar te Brussel werden opgevoerd. De oorspronkelijke bedoeling was de grote massa van eenvoudigen van geest door de opvoering van bijbelse taferelen iets bij te leren.

 

Mirakelspelen: de mirakelen van Christus en van Maria worden gedramatiseerd, het meest bekende voorbeeld is Mariken van Nieumeghen. De volledige titel luidt Die waerachtige ende een seer wonderlijcke historie van Mariken van Nieumeghen, die meer dan seven jaren metten duvel woende ende verkeerde. (ca. 1515).

 

Gelijkenisspelen: meestal een bijbelse vergelijking.

 

Spelen van sinne: stukken met didactische en moralistische inslag. De meeste van deze spelen werden geschreven als antwoord op de themavraag die bij iedere toneelwedstrijd werd uitgeschreven. De themavraag op het Rederijkersfeest van 1561 te Antwerpen luidde Wat den mensch aldermeest tot conste verwect ? Het meest bekende spel van sinne is wellicht De Spieghel der salicheyt van Elckerlijc. Bepaalde auteurs schrijven dit werk, dat rond 1475 geschreven werd, toe aan de Waalse priester Petrus Dorlandus. Kenmerkend voor de spelen van sinne is dat de gebeurtenissen direct herkenbaar gemaakt worden voor het publiek in alledaagse situaties uit hun omgeving. Bij de abstracte figuren kan het publiek in vele gevallen aan de naam van een concreet persoon denken. Dan worden de allegorische figuren een uitbeelding van herkenbare karakters.

DE SOTTE SPELEN


De Rederijkers waren ook voortreffelijk in het schrijven van komische stukken: de zogenaamde tafelspelen en de esbattementen.

 

Tafelspelen zijn korte, kluchtige of dramatische dialogen die meestal slechts één thema behandelen. Ze waren voornamelijk bestemd om de eigen leden te vermaken op de feesten van hun Rederijkerskamer.

 

De esbattementen of sotternieën stammen rechtstreeks af van de middeleeuwse cluyten zoals Den Busschenblazer of de Cluyte van Tielebuys. Het zijn boertige stukken die de draak steken met menselijke ondeugden en wantoestanden in de samenleving. De meest bekende zijn Hanneken Leckertant, Esbattement van den visscher van Cornelis Everaert en het Esbattement van den Appelboom.

DE GOUBLOEM


Koninklijke Rederijkerskamer

 

CONTACTADRES

 

Adres: Nieuwe Rolleweg 52, 1800 Vilvoorde

Email: info@degoubloem.be

Mobiel: 0475 910 383

KOMENDE ACTIVITEITEN

 

  • Vilvaudeville
  • De klucht der vergissingen
  • Ommegang Brussel
  • Pension van lichte zeden

Officiële website van de Koninklijke Rederijkerskamer De Goubloem vzw

0445.740.239 - BE65 4347 2554 0196 - KREDBEBB

Jon Igartua y Porres, Nieuwe Rolleweg 52, 1800 Vilvoorde - 0475 91 03 83

facebook - mail - web - webmaster - privacy

© Copyright. Alle rechten voorbehouden. Webdesign: Ongi Etorri